Khó thở là gì? Các triệu chứng nguyên nhân của khó thở

Category: BỆNH THẬN 4 0

Khó thở là cảm giác chủ quan khó chịu của người bệnh do nhu cầu trao đổi khí của cơ thể không được đáp ứng đầy đủ.
Khó thở có thể xảy ra cấp tính hoặc mạn tính. Nếu khó thở diễn ra trong một thời gian ngắn và đột ngột với mức độ nặng thì cần làm xét nghiệm chẩn đoán. Nếu khó thở kéo dài và dai dẳng thì hầu như chắc chắn là một triệu chứng liên quan đến bệnh lý nào đó.

Các nguyên nhân gây khó thở
Ngoài các nguyên nhân gây khó thở ngắn hạn như vận động quá mức, ở độ cao, môi trường quá lạnh hoặc quá nóng…, khó thở còn do bệnh lý của nhiều cơ quan trong cơ thể.

  1. Khó thở do bệnh phổi:
    – Cấp tính:
    o Những nhiễm trùng mới mắc như viêm phế quản, viêm phổi hoặc những nhiễm trùng kéo dài như lao phổi hoặc viêm phế quản mạn. Khó thở trong trường hợp này thường đi kèm với thay đổi màu sắc của đàm hoặc sốt.
    o Thuyên tắc phổi: khó thở đột ngột, nhanh nông, thường kèm đau ngực.

Có nhiều nguyên nhân gây khó thở mà bạn cần phải chú ý

– Mãn tính: gồm nhóm bệnh phổi tắc nghẽn và nhóm bệnh phổi hạn chế
. Bệnh phổi tắc nghẽn: gồm bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD), hen phế quản (suyễn) và dãn phế quản. Khó thở thường đi kèm với khò khè. Nguyên nhân chủ yếu của COPD là hút thuốc lá gây ra, diễn tiến lúc đầu khó thở khi gắng sức, dần dần khó thở khi sinh hoạt bình thường rồi khó thở cả khi nghỉ ngơi. Hen phế quản đặc trưng bởi những cơn khó thở xuất hiện ở từng giai đoạn không nhất thiết liên quan đến gắng sức, thường có tiền căn dị ứng.
. Bệnh phổi hạn chế:
. U phổi hoặc xẹp phổi
. Bệnh phổi mô kẽ hoặc bệnh bụi phổi
. Thuyên tắc phổi: khó thở đột ngột, nhanh nông, thường kèm đau ngực
. Tràn khí màng phổi hoặc tràn dịch màng phổi

  1. Khó thở do bệnh lý tim mạch:
    – Tổn thương ở van tim, cơ tim, màng tim sẽ dẫn đến khó thở khi có sự ứ trệ tuần hoàn ở phổi dẫn đến sự suy giảm cung cấp ôxy gây ra suy tim. Triệu chứng thường gặp trong suy tim là khó thở khi nằm hay dậy buổi tối do khó thở, ho về đêm hoặc khi nằm, khó thở khi gắng sức, phù ở cẳng chân. Triệu chứng suy tim rõ rệt trong phù phù phổi cấp huyết động, cơn hen tim hoặc nhồi máu cơ tim cấp…
    – Đặc biệt ở những bệnh nhân đái tháo đường, tình trạng thiếu máu cơ tim do bệnh lý mạch vành có thể biểu hiện bằng những đợt khó thở gián đoạn không kèm theo đau ngực.
    – Trong trường hợp điều trị suy tim mạn tính mà bệnh nhân vẫn còn than phiền cảm giác khó thở, thầy thuốc cần đánh giá lại hiệu quả điều trị và tìm thêm những nguyên nhân đi kèm khác như thiếu máu hoặc thuyên tắc phổi…
    Khó thở do nguyên nhân tuần hoàn dễ nhầm với nguyên nhân hô hấp, vì có những triệu chứng hô hấp và những thay đổi hình ảnh trên những phim chụp phổi.

>>>> Xem thêm : tại sao suy tim phải lại khó thở

  1. Khó thở do bệnh lý toàn thân:
    – Thiếu máu: Do hồng cầu chuyên chở oxy trong máu nên khi lượng hồng cầu giảm sẽ làm oxy không đủ cung cấp cho nhu cầu của cơ thể gây ra khó thở.
    – Tình trạng tăng chuyển hóa:
    . Cường giáp ở giai đoạn muộn có thể gây khó thở kèm với suy tim cung lượng cao.
    . Nhiễm trùng huyết thường kết hợp với tăng thông khí và đôi khi khó thở. Nguyên nhân có thể do nhiều yếu tố bao gồm nhiễm toan, thiếu máu mô và do tác động trực tiếp của nhiều chất trung gian lên trung tâm hô hấp ở thân não và các thể cảm thụ ở động mạch cảnh.
    – Viêm đa khớp
  2. Khó thở do bệnh lý gan, thận mãn tính:
    Do tăng lượng dịch đến phổi làm giảm trao đổi oxy tại phổi gây khó thở.
  3. Khó thở do bệnh lý thần kinh cơ:
    Ảnh hưởng đến giãn nở lồng ngực và có thể ảnh hưởng đến di động của cơ hoành làm cho bệnh nhân khó thở
    . Các bệnh nhân bị Guillain-Barré, nhược cơ, xơ cứng cột bên teo cơ (amyotrophic lateral sclerosis), hoặc loạn dưỡng cơ xuất hiện muộn có thể đến khám vì khó thở.
    . Sụt cân nặng do suy dinh dưỡng, bệnh lý mạn tính hoặc ác tính cũng có thể gây nhược cơ hô hấp kèm theo khó thở.
    . Tăng áp lực sọ não do chấn thương sọ não, khối u não, tai biến mạch não, xuất huyết não. Khó thở thường xảy ra khi trung khu điều hòa hô hấp ở não bị chèn ép. Triệu chứng hô hấp thường xảy ra sau các triệu chứng thần kinh.
  4. Khó thở do lo lắng thái quá:
    – Lo lắng có thể làm khó thở do tăng không khí. Khó thở sẽ hết khi không còn lo lắng.
    – Là thể khó thở đặc biệt và thường là một chẩn đoán loại trừ.
    . Thường gặp ở lứa tuổi 30-40, nữ nhiều hơn nam. Các bệnh nhân khó thở do căn nguyên tâm lý thường biểu lộ sự lo âu căng thẳng cùng các triệu chứng tăng thông khí và than phiền về thị giác, chóng mặt, ngất xỉu, tê, châm chích quanh miệng và các ngón tay. Cần nghĩ đến tình trạng này khi các kết quả khám lâm sàng, Xquang phổi, điện tim và hô hấp ký đều bình thường.
    – Khí máu động mạch cho thấy có tình trạng kiềm hóa hô hấp mạn.
    – Khó thở do căn nguyên tâm lý được điều trị tốt bằng tư vấn mặc dù thầy thuốc thường có xu hướng dùng các thuốc chống lo âu.

Điều trị chứng khó thở
Tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh:
– Suy tim được điều trị bằng thuốc chữa suy tim như lợi tiểu, ức chế men chuyển, digoxin và chẹn bêta
– Nếu khó thở do hen tim và bệnh phổi mạn tính, có thể phải điều trị bằng các thuốc giảm co thắt phế quản và thuốc chống viêm hoặc thở oxy.
– Trong trường hợp nhiễm trùng, có thể phải dùng thuốc kháng sinh.
– Thay đổi lối sống để tránh khó thở:
. Bỏ thuốc lá có thể làm giảm các triệu chứng khó thở cũng như giảm được nguy cơ ung thư phổi.
. Tránh các chất có thể gây dị ứng, bụi bẩn, các độc chất. Nếu có cơ địa dị ứng, cần tránh tiếp xúc với các chất có thể gây dị ứng.
. Tránh tăng cân và tập thể dục đều đặn.
. Nếu suy tim, dùng thuốc thường xuyên, ăn giảm muối và theo dõi cân nặng đều đặn.
. Biết được tình trạng bệnh lý của mình. Phải được tư vấn bác sĩ về cách phòng tránh khó thở.

 

Add Comment